|
Đế quốc đạo diễn cuộc đời. Rồi cuộc đời lại giật dây ta. Nếu có oán thì oán Nó, còn có thương thì cũng phải thương cái tôi lúc ấy. Vấn đề là lúc cách mạng bắt đầu, cả dân tộc như người bị bóng đè, cần hất tất cả chăn chiếu mừng màn vùng dậy, lúc ấy mà quá thương cái một người, hai người, thì sẽ quên mất cái nghĩa lớn nhiều người. Lúc đó cái mùi hương của căn buồng riêng làm vướng áo… Và Gorki mới quất vào cụ Đốt lúc này. Nhưng bây giờ “giặc nước đuổi xong rồi, trời xanh thành tiếng hát. Điện theo trăng vào phòng ngủ công nhân…”. Cái ánh trăng làm thoát ly đời, khi còn có giặc, cái ánh trăng hại người đêm du kích, giờ lại cần cho cuộc sống hiện nay. Ta đi nhặt các ánh trăng về. Ta yêu câu:
… Đồi cao bọc trăng ngủ
Đầy mình lốm đốm cả hào quang
… Đồi cao bọc trăng ngủ
Đầy mình lốm đốm cả hào quang
Câu:
Áo ta rách rưới trời không vá
Suốt bốn mùa trăng mặc vài trăng
của Hàn Mặc Tử.
“Cái gì thuộc về người đối với tôi đều không xa lạ”. Chả lẽ ngày xưa mơ ta không còn mơ, người xưa buồn vì không lấy được nhau ta không buồn, người xưa khóc trước những biệt ly ta không khóc, người xưa bâng khuâng trước bát ngát và vô tận, ta không tý bâng khuâng rợn ngợp nào. Xin lỗi anh Tố Hữu, xin lỗi anh Xuân Diệu, xin lỗi anh Huy Cận, những sông Mã, sông Hồng trong thơ dân tộc, có lúc người ta khen thơ tôi có giọng hùng tráng, chính luận, có phong cách của các anh, sông Mã, sông Hồng, chứ không bi lụy như thời vong quốc điêu tàn.
Mũi tôi mấp máy lên, tôi cũng thích. Nhưng tôi thấy thiếu thiếu cái gì! Anh Tố Hữu không thiếu, vì thơ cách mạng của anh nói bằng giọng tình yêu. Anh Huy Cận không thiếu, vì thơ anh pha những màu sắc cỏ cây vũ trụ. Càng không thiếu cái anh Xuân Diệu có tài sản 400 bài thơ tình làm chui mà giờ họp pháp. Nhưng tôi thì tôi thấy thiếu và tôi tự phê bình:
Ôi sông Hồng! Sông Hồng vạm vỡ
Có khi người thiếu đi một tiếng thương thầm
Thôi hãy đề dòng Thương thương hộ
Dù nửa dòng bên đục bên trong
Từ khóa tìm kiếm nhiều: văn học cách mạng
