|
Hương ơi, e phải mày không?
Sông ấy hóa ra mình có…
Ừ, chả lẽ nhà chí sĩ Phan Bội Châu đối với sông ấy hương kia mà còn như vậy, còn tôi lại lạnh lùng với một dòng thơ tôi gọi là sông Thương, sông Hương trong văn học nước mình. Đấy là năm 1960 trong dịp so đòi thơ chưa cách mạng, xa cách mạng của tôi, của bọn tôi, đối với thơ cách mạng Tố Hữu:
Sông ấy hóa ra mình có…
Ừ, chả lẽ nhà chí sĩ Phan Bội Châu đối với sông ấy hương kia mà còn như vậy, còn tôi lại lạnh lùng với một dòng thơ tôi gọi là sông Thương, sông Hương trong văn học nước mình. Đấy là năm 1960 trong dịp so đòi thơ chưa cách mạng, xa cách mạng của tôi, của bọn tôi, đối với thơ cách mạng Tố Hữu:
Anh sông Hồng sông Mã
Gầm reo trong đạn lứa
Biến thân mình màu mỡ
Thành cánh đồng nuôi dân
Tôi như con sông Thương
Chảy lòng mình thương nhớ
Đánh đắm cả thuyền mình
Trong cuộc đời tại chỗ…
Gầm reo trong đạn lứa
Biến thân mình màu mỡ
Thành cánh đồng nuôi dân
Tôi như con sông Thương
Chảy lòng mình thương nhớ
Đánh đắm cả thuyền mình
Trong cuộc đời tại chỗ…
Tôi không biết sông Hương (chỉ vì sợ người ta cho mình lúc tự phê bình còn cho mình thơm lắm) mà viết sông Thương bởi nghĩ rằng cái sông Thương nước chảy đôi dòng kia, lăm lần dòng đục lẫn dòng trong! Chớ Thương ấy chỉ là Hương ấy thôi mà.
Ồ, chả hiểu sao anh chị em Sông Hương lại giao cho tôi giới thiệu tập thơ về Huế trước cách mạng này! Giá các anh chị làm sớm đi một năm, Xuân Diệu viết cho thì có tuyệt vời không, hôm nay đúng một năm ngày Xuân Diệu mất. Càng những lúc này càng thấy mất Diệu đi là một thiệt thòi lớn không sao bù đắp được. Không còn ai uyên bác hơn Diệu, hết minh hơn Diệu trong vấn đề này. Nhưng giao cho tôi chắc anh chị em ở Huế còn có thâm ý khác. Giao cho cái anh chàng từng dứt khoát với thơ tiền chiến, bây giờ xử lý nó, xem thử tình anh ta ra sao và lý thế nào.
Thực ra, hầu hết anh chị em làm thơ, khi đã đi theo cách mạng đều dứt khoát. Không dứt khoát thì đi làm sao được! Nhân dân còn tiêu thổ cả thành phố mình ở, khép cửa căn buồng chôn rau cắt rốn mà ra đi nữa là…
Sang bờ tư tưởng ta là ta Một tiếng gà lên tiễn nguyệt tà
(Tế Hanh)
Không dứt khoát làm sao Xuân Diệu, Huy Cận có thể trở thành sông Hồng, sông Mã, đã chín trong mùa đau thương trước, mà lại chín trong mùa chiến đấu hiện nay? Không dứt khoát làm sao chúng tôi cùng với các thế hệ tiếp theo xây nên được cái giai đoạn văn học vừa qua, giai đoạn văn học thời đại Hồ Chí Minh, không thẹn gì với cha ông, hơn thế còn tỏa lên những ánh hào quang mười thế kỷ văn chương trước đây chưa có.
Ồ, chả hiểu sao anh chị em Sông Hương lại giao cho tôi giới thiệu tập thơ về Huế trước cách mạng này! Giá các anh chị làm sớm đi một năm, Xuân Diệu viết cho thì có tuyệt vời không, hôm nay đúng một năm ngày Xuân Diệu mất. Càng những lúc này càng thấy mất Diệu đi là một thiệt thòi lớn không sao bù đắp được. Không còn ai uyên bác hơn Diệu, hết minh hơn Diệu trong vấn đề này. Nhưng giao cho tôi chắc anh chị em ở Huế còn có thâm ý khác. Giao cho cái anh chàng từng dứt khoát với thơ tiền chiến, bây giờ xử lý nó, xem thử tình anh ta ra sao và lý thế nào.
Thực ra, hầu hết anh chị em làm thơ, khi đã đi theo cách mạng đều dứt khoát. Không dứt khoát thì đi làm sao được! Nhân dân còn tiêu thổ cả thành phố mình ở, khép cửa căn buồng chôn rau cắt rốn mà ra đi nữa là…
Sang bờ tư tưởng ta là ta Một tiếng gà lên tiễn nguyệt tà
(Tế Hanh)
Không dứt khoát làm sao Xuân Diệu, Huy Cận có thể trở thành sông Hồng, sông Mã, đã chín trong mùa đau thương trước, mà lại chín trong mùa chiến đấu hiện nay? Không dứt khoát làm sao chúng tôi cùng với các thế hệ tiếp theo xây nên được cái giai đoạn văn học vừa qua, giai đoạn văn học thời đại Hồ Chí Minh, không thẹn gì với cha ông, hơn thế còn tỏa lên những ánh hào quang mười thế kỷ văn chương trước đây chưa có.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: văn học hiện thực phê phán
