|
Đón đoàn văn nghệ sĩ thăm tuyến lửa, các đồng chí lãnh đạo tỉnh Quảng Bình hồi ấy phát biểu: “Nhiều tỉnh lập chiến công còn hơn tỉnh chúng tôi, nhưng nhờ bài hát Quảng Bình quê ta ơi mà tỉnh chúng tôi được nổi tiếng…”. Cái ma mị của nghệ thuật, của thi ca là như vậy. Nhiều huyện đã không có tên vì thiếu một cô Hồ Xuân Hương qua đấy khóc “Trăm năm ông phú Vĩnh Tường ơi!” Nhiều đèo cao mỹ lệ, hùng tráng nhưng ít ai tò mò đến ngắm trời vì thiếu một bà Huyện Thanh Quan bước tới như bà đã “Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà”. Chúng ta yêu Nam Bộ, Gò Công, Trương Định… nhưng phải có những câu thơ sau này của Hoàng Tố Nguyên thì tình yêu ấy mới thành xương thịt cụ thể:
Gò Công oanh liệt một thời Ông Trương… đám lá tối trời… đánh Tây Ruộng Gò Công cò bay thẳng cánh Ao Gò Me nước gánh không vơi.
Nhưng đâu có phải là cứ đơn giản gọi một tên đất tên người nào thì tự nhiên nó vào trí nhớ thiên hạ… Sự phân biệt có tài hay không có tài, có tình hay không có tình là ở đây đấy.
Sở dĩ ta yêu chợ Gò, là vì cầm cái rễ ấy lên là bao nhiêu màu mỡ, ảnh hình, cảm xúc bao quanh nó:
Quê tôi đó mặt trêng ra bể
Đốm hải đăng tắt – lóe đêm đêm
Con đê cát đỏ cỏ viền
Leng keng nhạc ngựa ngược lên chợ Gò.
Ta yêu chiến khu Đ chỉ vì rút dây động rừng, chỉ ba chữ ấy, dộng đến đã làm sống dậy, có hồn, bao nhiêu cái khác:
Chiến khu Đ mỗi độ mai vàng
Hương hoa dại quyện theo mùi thuốc súng
Khoanh bánh tét không nhăn nóng bỏng
Đêm ba mươi bên bếp lứa đồng bào.
Như trong trò domino, con cờ này đã xô con cờ khác, đã nói chiến khu Đ, thế là phải nói đến rừng UMinh. Và:
Nước UMinh trôi xác lá đỏ ngầu
Sân trải rơm khô một chiều năm hết
Tay mẹ nuôi mân mê vai áo rách
Bữa cơm mì chan nước mắt rưng rưng.
Trên kia, tôi có nói Hoàng Tố Nguyên yêu và làm hội họa, về Thái Bình anh phụ trách cả khối nghệ thuật vì thế. Cái nhìn hội họa thấy rõ ở thơ Nguyên. Từ cái nhìn tối sáng, màu sắc, hải đăng tắt lóe, xác lá đò ngầu, con đê cát đỏ, mỗi độ mai vàng, đến cái nhìn đường nét chi tiết: khoanh bánh không nhăn, bữa cơm mì chan nước mắt, con đê cỏ viền, tay mẹ mân mê vai áo rách…
Đọc thêm tại: http://nhavanvacuocsong.blogspot.com/2015/07/oi-net-ve-cuoc-oi-cua-nguyen.html
Từ khóa tìm kiếm nhiều: văn học cách mạng
