Tâm tình bài thơ bên gối cưới

Xin phép anh Nguyên đã khuất cho tôi lấy tên một bài thơ của anh đặt cho TUYỂN TẬP này. Không phải vì hiện nay thơ khó bán, các nhà xuất bản văn thì ưng in các vụ án, thơ, thường in thơ tình ướt át lâm ly. Nhưng ngoài việc tôi biết đấy là một bài thơ anh yêu, thì lần này làm Tuyển cho anh, đọc lại gần như toàn bộ tác phẩm của anh, tôi thấy giọng tâm tình là chủ đạo, ở thơ anh, trái tim, trái tim thầm thì chính là nhạc trưởng. Phải chăng nhờ giọng tâm tình ấy mà lần đầu tiên cách đây hơn ba mươi năm, khi thơ anh vừa xuất hiện ở thủ đô, nó đã được mọi người mến mộ và giới sành thơ trân trọng. Nhưng anh Nguyên mất hơn chục năm rồi, anh có ngờ không, Bài thơ bên gối cưới hôm nay khá là thời sự. Chỉ vì từ hòa bình, chúng ta không gối trên balô, trên báng súng, trên tấc đất chiến hào nữa mà về gối đầu trên chiếc gối gia đình.

Tâm tình bài thơ bên gối cưới

Bao nhiêu việc phát sinh từ đó. Thế mà đây là điều cả một đời chiến đấu mọi người đã ước mơ:

Uớc gì đôi má chúng mình Song song trên gối gia đình hôm nay Anh nhớ lại những ngày tang tóc Bước chăn ta leo dốc vượt đồi.

Phát sinh những tai họa cho từng người và cho cả đất nước nữa, đâu phải vì ước mơ ấy, vì việc gối ấy, mà vì không nhớ, mà vì đã quên, anh Nguyên ạ! Quên những ngày tang tóc, quên đi những dốc tai ương, nhũng đồi gian khổ và cả cái lý tưởng anh hùng đã giúp ta vượt qua. Thơ anh hóa ra là một lòi báo động – báo động gì nữa – đấy là nhác nhủ.

Bài thơ cũng thời sự vì lẽ khác. Khi anh mất, anh chỉ mới nghe nói đến chiến tranh trên đất nước, trên hành tinh. Nhung bây giờ thì chiến tranh giữa các vì sao đã là chữ thường được sử dụng.

Đừng phải cảnh đêm hôm lạc lõng Phố không người, bếp chẳng lửa reo Rúc trong hầm hố bùn rêu Chiến tranh một sớm một chiều diễn ra.

Tôi tưởng như anh mói viết những câu ấy để đọc trong cuộc mít-tinh bảo vệ hòa bình nào.