Địa đạo Phú Thọ Hòa

       Cuộc chiến đấu còn trứng nước, dân ta nào có kinh nghiệm gì? Nhưng yêu nước, thù giặc thi tấm lòng đẻ ra trí tuệ. Đồng chí Bí thư Thành ủy nói đúng: “Địa đạo này là con đẻ của những cái hầm bí mật”, ừ, đã đào được hầm thì sao không đào luôn địa đạo? Đào hầm để tránh và đào địa đạo để đánh có xa gì? 
       
Địa đạo Phú Thọ Hòa

     Mà đánh giặc thì đâu chỉ đánh cho phường mình, ấp mình. Địa đạo bắt đầu từ ấp Lộc Hòa, phường 19 kéo dài qua ấp Bình Long phường 19, chạy đến tận Bình Dông tức Bình Hưng Hòa rồi về phường ta sẽ đi sâu vào nghiên cứu điều tra thêm cho biết cụ thể sự tổ chức, sự chỉ huy, sự phối họp, phân công giữa các phường, các ấp v.v… Nhưng với quy mô như thế, địa đạo này nói lên ý chí quyết đánh của dân ta. Và lớn lao như thế, hẳn không phải chỉ để cho Phú Thọ Hòa sử dụng. Hẳn đã có hàng ngàn chiến sĩ từ nội thành ra, từ căn cứ về, từ các noi qua lại… biết đến địa đạo này, Phú Thọ Hòa là bàn đạp với tất cả ý nghĩa lớn lao của vị trí này áp sát đô thành.
        Có một chi tiết hay mà anh Cù Huy Cận biết được chắc có thể có tứ thơ đây, là đào địa đạo này là do công của mười sáu thanh niên tất cả họ Cù: Cù Bốn, Cù Lự, Cù Thực, Cù Thượt… Họ lấy cái họ ấy để nói lên quyết tâm của dân ta như con Cù, con Long, sẵn sàng vùng dậy, sẵn sàng bung ra quật khỏi. Bốn vị Cù đã qua đòi, trong đó có hai liệt sĩ. Mười hai vị Cù khác đang còn, trong đó Cù Thượt chính là đại tá Lâm Quốc Đăng.
        Chị Ba, Bí thư chi bộ phường kể lại là hôm đi phát hiện, kiểm tra hầm, anh em đã bắt được một con rắn và một con trăn dưới địa đạo. Nghĩa là, thời chống Mỹ găng, chúng ta không sử dụng địa đạo này nữa. Không còn địa đạo, nhưng phong trào cách mạng vẫn cứ bền vững, kiên cường cho đến ngày giải phóng.