Tài năng của Nguyên còn sống mãi

       Thường biên tập, tuyển chọn các tác phẩm đã qua cho anh em, tôi hay lo ngại. Những cái viết được hoan nghênh trong một thời kỳ, đến thời kỳ khác có còn được tán thưởng như thế không? Nhiều vấn đề khá thú vị làm chúng ta suy nghĩ. Có những bài thơ viết cho chống lụt, mà sau này không những khi chống lụt mà đến chống hạn hay chống… cô đơn vẫn cứ được hoan nghênh. Trái lại, có những bài thơ mà khi vấn đề hết thì tác giả cũng bị quên đi, thậm chí vấn đề có sống lại, sôi sục nóng bỏng lên, thì tác giả cũng không được ai nhắc đến. Sao vậy? Ở đây là lúc ta phân biệt ai là người có tâm huyết, có tài năng và ai là người chỉ có vấn đề. Thơ hiện nay rất khác xa thơ 15 năm, càng rất khác thơ 30 năm trước, cách đọc thơ cũng khác, mà cuộc sống tâm lý của người đọc, người làm cũng khác hơn.

Tài năng của Nguyên còn sống mãi

Nhưng đọc lại Nguyên, chúng ta vẫn xúc động, mến yêu Nguyên đã vượt qua những cái khác đó. Chính là nhờ tài năng và tâm huyết, thậm chí giữa người có tâm huyết, lại phải làm một sự chọn lọc nữa, qua thềm một cửa chật nữa, anh là người có tài. Phải nói chữ ấy. Bởi có một lúc giản đơn, chúng ta ngại ngùng khi nói chữ ấy, nghĩ rằng trong văn học chỉ có gạo, nước và lửa, chỉ cần có hiện thực và lập trường là đủ có bữa ăn, đủ có tác phẩm rồi. Từ đó đi đến chỗ đào tạo những người bất lực, đề cao những người ít tài, ngắm tác phẩm, tác giả thì ít, mà chỉ đăm đăm cái vật anh ấy nhìn, cái chỗ anh ấy đứng. Trong các nhà thơ Nam Bộ tập kết ra Bắc hồi ấy, phải nói, Nguyên là một trong mấy người có tài hơn cả.

Trong thế hệ gọi là thế hệ các nhà thơ hồi đánh Pháp gồm có những Nguyễn Đình Thi, Hoàng Trung Thông, Chính Hữu, Bàn Tài Đoàn, Nông Quốc Chấn, Trần Hữu Thung, Xuân Hoàng, Phạm Hổ, Xuân Miễn, Bàng Sĩ Nguyên, Lưu Quang Thuận… miễn cho tôi kể hết, thì Hoàng Tố Nguyên là một trong dăm bảy anh có hồn thơ rõ nhất. Tha thứ cho tôi cứ hay phân loại xếp hạng liều như vậy. Nhưng mà đừng có chung chung, đừng có ù lòa. Phải trả cho cái gì họ có! Nào Nguyên có gì? Anh không có chức vụ gì quan trọng, học vị hay tài sản gì lớn lao, hạnh phúc riêng cũng hạnh phúc mà cũng đau khổ, anh chỉ có cặp nạng, với nó, anh đã đi khắp các nơi trên miền Bắc, đến các chiến hào và về quê vợ thương yêu, có một tiếng cười giòn giã, bây giờ đây tôi còn như nghe tiếng Nguyên cười, và

Nguyên có tài hãy gọi chữ ấy, trả cho Nguyên cái giá ấy, đồng tiền vàng ấy.

Từ khóa tìm kiếm nhiều: văn học lãng mạn