|
Ôi, thơ của những con người như thế! cầm lên tay một câu một chữ nặng cả một cuộc đời. Tôi lại nhớ Bích Khê. TỰ ĐIỂN VĂN HỌC của ta đưa anh vào rồi nói anh sa đọa gì gì làm cho gia đình anh buồn khổ. Chị Ngọc Sương, chị gái anh, và Thu An – (vợ Quốc Hương) con gái chị – đã phàn nàn. Nhưng các bạn đọc có biết, Khê là nhà thơ đón chờ cách mạng. Bệnh lao hồi ấy cũng nan y.
Từ giã anh về trước gió xuân
Anh đoán mình cuối năm sẽ từ giã cõi đời. Vậy mà khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ, anh bảo gia đình đẩy chiếc rương xe anh năm ra cho anh nhìn thấy màu ngọn cờ đỏ sao vàng cách mạng. Vội quá, tôi không tìm dược bài Vỹ Dạ của Khê. Nhưng mỗi khi đi nói chuyện thơ, tôi thường nói về hai câu của Khê:
Vy Dạ thôn, Vỹ Dạ thôn
Biếc che cần trúc không buồn mà say
Và nhắc rằng biếc che cần trúc thì hay, chứ trúc che cần biếc thì không hay mấy. Lắt léo của thơ là vậy. Cách cho hơn của đem cho. Và cái đem cho ở đây là biếc của màu chứ không là hình cây trúc.
Nhớ ai nữa? Nhớ những câu thơ của lớp đàn anh:
Văn lùa qui đói di không nổi.
Rượu đánh ma sầu mãi cứ thua
Mối nợ đa tình vay chửa trả
Tấm thân vô dụng bán ai mua
Rồi gì nữa tôi quên đi nhung mà những câu này đau biết mấy:
Mười năm lưu lạc đất thần kinh
Cùng đồ mới biết thân vô dụng
Rượu đánh ma sầu mãi cứ thua
Mối nợ đa tình vay chửa trả
Tấm thân vô dụng bán ai mua
Rồi gì nữa tôi quên đi nhung mà những câu này đau biết mấy:
Mười năm lưu lạc đất thần kinh
Cùng đồ mới biết thân vô dụng
Của ai vậy? Của Hoài Nam Nguyễn Trọng cẩn nhà thơ đói từng phải mài củ sắn lấy tiền. Ấy thế mà lúc cần thì viết những câu một thời chấn động:
Năm cụ khi không rớt cải ình…
tả năm vị thượng thư bị hạ đài.
tả năm vị thượng thư bị hạ đài.
Ngòi bút trào phúng về lịch sử ấy cũng lại rất trữ tình khi nhúng vào tình yêu. Yêu chứ sao. Yêu một bà Chúa. Lúc Hoài Nam không có nhà phải ở trong chuồng ngựa của bà.
Bà biết hay không biết, hỡi Chúa!
Người chẳng thương ta, ta cứ thương.
Người chẳng thương ta, ta cứ thương.
Nhớ câu nào tôi cứ ghi câu ấy, thiếu còn hơn không, sai cồn hơn không! Cũng là những lóng xương nhặt bôn bờ sông Hương, bên bờ sông Thương ấy.
Nhớ cụ Vân Bình Tôn thất Lương. Làm sao mà tôi lại quen với cụ, tôi không rõ. Nhưng nhớ là tôi thường đến nhà cụ, và chả hiểu vì lẽ gì, cụ bằng bô tôi mà vẫn gọi tôi là tiên sinh. Cụ đọc cho tôi những câu thơ về Huế, cấu trúc gọi là hết sức cổ cũng được, mà hết sức mói cũng được. Phi thời gian.
Nhớ cụ Vân Bình Tôn thất Lương. Làm sao mà tôi lại quen với cụ, tôi không rõ. Nhưng nhớ là tôi thường đến nhà cụ, và chả hiểu vì lẽ gì, cụ bằng bô tôi mà vẫn gọi tôi là tiên sinh. Cụ đọc cho tôi những câu thơ về Huế, cấu trúc gọi là hết sức cổ cũng được, mà hết sức mói cũng được. Phi thời gian.
Kéo gió xắp hoài sầu chẳng dút
Thơi mưa dệt mãi hận thêm dày
Thơi mưa dệt mãi hận thêm dày
Đọc thêm tại: http://nhavanvacuocsong.blogspot.com/2015/07/trang-tho-cua-mai-inh.html
Từ khóa tìm kiếm nhiều: văn học hiện đại Việt Nam
